Θύρα μετανοίας

Περιγραφή βιβλίου
Θύρα μετανοίας

Άνοιξέ μου τις πύλες της μετανοίας, Ζωοδότα, παρακαλεί ο υμνογράφος της εκκλησίας μας στο κατανυκτικό τροπάριο, που ψάλλεται όλες τις Κυριακές του Τριωδίου, παρουσιάζοντας την μετάνοια σαν να έχει κάποιες πύλες, που ανοίγοντάς τες, βαδίζουμε τον δρόμο που ανοίγεται μπροστά μας, δηλαδή τον δρόμο της επιστροφής μας προς τον Χριστό. […] Αυτή, λοιπόν, είναι η μετάνοια με λίγα λόγια, και αυτήν πραγματεύεται και το παρόν βιβλίο· ή καλύτερα τους τρόπους για να οδηγηθούμε σε αυτή.
Πιο συγκεκριμένα, χωρίζεται σε τέσσερα βιβλία κατά την αρχική του έκδοση, τα οποία διατηρήθηκαν και στην παρούσα. Το πρώτο αναφέρεται στο μυστήριο του θανάτου. Το δεύτερο στη μέλλουσα κρίση, το τρίτο στον Άδη και το τέταρτο στην Βασιλεία των Ουρανών.
Ο λόγιος μοναχός και συγγραφεύς, στα ίχνη του οποίου ευρισκόμαστε δεν μας είναι γνωστός. Από την πρώτη έκδοση του βιβλίου γίνεται φανερό ότι το συνέγραψε κάποιος ευλαβής αγιορείτης μοναχός, πιθανότατα τον 18ο αιώνα. Γίνεται φανερό ότι, είναι μύστης της νηπτικής εργασίας. Μεθοδικά και συστηματικά, κάνοντας χρήση της αριστοτελικής λογικής και ρητορικής, απευθύνεται στη διάνοια των αγωνιστών· στοχεύει να εμφυτεύσει “νουν Χριστού”παρακινώντας το επιθυμητικό, διεγείροντας το θυμικό και καθαρίζοντας το λογιστικό.

Περιεχόμενα

ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ
ΑΝΤΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ
ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
ΒΙΒΛΙΟ Α’
Προοίμιο Περί του Θανάτου
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄. Η γέννηση του νέου ανθρώπου, θα προκληθεί από τον προσεκτικό στοχασμό του θανάτου
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄. Ο παλαιός άνθρωπος, παρατηρώντας τον τάφο, ξυπνά· ο νέος επαγρυπνεί
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ. Η αδυναμία του ανθρώπου και η συνεχής αδιάκοπη ροή του χρόνου
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄. Τι είναι ο θάνατος
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄. Ο παλαιός άνθρωπος, περιεργαζόμενος τον τάφο, μεταφέρει την ψυχή του από εκεί όπου ήταν άσχημος, σε πανέμορφη κατάσταση
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄. Ο νέος άνθρωπος, όταν παρατηρεί με προσοχή τα μνήματα, τότε και βλέπει και ακούει και κατανοεί νέα πράγματα
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄. Επειδή ο θάνατος στους πολλούς συμβαίνει ξαφνικά, γι’ αυτό και στους περισσότερους φαίνεται φοβερός
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η΄. Η τελευταία στιγμή της ζωής μας είναι άξια της μεγαλύτερης τιμής
ΒΙΒΛΙΟ Β’
Προοίμιο περί της Μελλούσης Κρίσεως
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄. Ο παλαιός άνθρωπος ξυπνάει με τον ήχο της επιτάφιας σάλπιγγας, που τον οδηγεί στο κριτήριο
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄. Μετά τον δυνατό ήχο της σάλπιγγας, ακολουθεί η Ανάσταση των σωμάτων
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄. Ο Σταυρός, που στον ουρανό θα προηγείται μπροστά από τον φοβερό Κριτή, θα φανεί με διάφορες μορφές στον κάθε έναν
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄. Αν η κάθοδος του ανώτατου Κριτή από τους ουρανούς εξεταστεί σωστά, θα αποδειχθεί πως είναι μια άνοδος προς τους ουρανούς για τον νέο άνθρωπο
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄. Η μεγαλοπρεπής παράταξη του Κριτή που κατεβαίνει από τον ουρανό και κάθεται στον θρόνο Του
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ. Πριν από τη φοβερή Κρίση του Κυρίου, εμφανίζονται στο μέσο διάφοροι κατήγοροι εκείνων που πρόκειται να καταδικαστούν
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ. Η απόφαση για τους Δικαίους, η πιο ευτυχισμένη και γεμάτη χάρη απόφαση
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η΄. Η φρικτή καταδίκη από τον δίκαιο Κριτή, που ρίχνει κεραυνούς στους άθλιους αμαρτωλούς
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ΄. Η ολοκλήρωση των δύο αποφάσεων και το τέλος ολόκληρου του κόσμου
ΒΙΒΛΙΟ Γ’
Προοίμιο περί του Άδου. Ο Παλαιός άνθρωπος κατεβαίνει με τον λογισμό του στα καταχθόνια, για να ανεβεί από εκεί νέος και τέλειος στα ουράνια
Τόπος και δυσωδία
Σκότος
Δυσωδία
Κλαυθμός
Λιμός
Ο σκώληκας της συνειδήσεως
Φωτιά
Απόγνωσις
Αιωνιότητα
Τιμωρία
Άλλη πάλι τιμωρία
Παράδειγμα
ΒΙΒΛΙΟ Δ΄
Προοίμιο περί της Ουρανών Βασιλείας
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄. Ο καινούργιος άνθρωπος παραβλέπει τα μεγάλα της γης, με το να ατενίζει το μεγαλείο των ουρανών
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄. Ο καινούργιος άνθρωπος ανυψώνει τον εαυτό του νοερά στους ουρανούς, θαυμάζοντας την ομορφιά και την ευπρέπεια εκείνου
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄. Όταν ο νέος άνθρωπος αντικρύζει τις χάριτες του δεδοξασμένου σώματος, παραβλέπει το δικό του σώμα
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’. Όταν ο καινούργιος άνθρωπος στρέψει τα μάτια του για να δει την ανείπωτη χαρά και την πιο γλυκιά ευτυχία των Δικαίων, όπου απολαμβάνουν με τα μάτια τους, αποστρέφει.. τα μάτια του μακριά για να μην βλέπει τα μάταια
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’ Ο καινούργιος άνθρωπος, όταν παρατηρεί και τις άλλες απολαύσεις των μακαρίων, που απολαμβάνουν και με τις υπόλοιπες αισθήσεις, συνειδητοποιεί ότι, έως τότε, ήταν αναίσθητος
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ. Πλουσιοτάτη απόλαυση χαράς και ευφροσύνης προκαλείται από την αμοιβαία δόξα και θεωρία των μακαρίων Δικαίων
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄. Η προς αλλήλους ομόνοια και αγάπη όλων των Δικαίων γίνεται αιτία ανυπέρβλητης ευφροσύνης
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η. Ο Θεός, όταν τον αντικρύζουμε καθαρά, αποτελεί την υπέρτατη σωτηρία για τους ανθρώπους
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ΄. Το απόλυτο τέλος του ανθρώπου είναι η αιώνια και ατελείωτη απόλαυση όλων των αγαθών