Παιδεία και αγωγή των νέων

«Να κάνετε τα παιδιά να αισθανθούν το καλό ως ανάγκη» μας είπε ο Γέροντας Παΐσιος σε μια επίσκεψή μας, μιας παρέας δασκάλων και καθηγητών. Και με αυτή τη σύντομη διδαχή του μας παρέδωσε το καλύτερο μάθημα περί παιδαγωγικής. Διότι ο Γέροντας, εκτός των άλλων πολλών χαρισμάτων, είχε και το χάρισμα του παιδαγωγού, δηλαδή του οδηγού των παιδιών -τουτέστιν όλων μας- στην Αλήθεια.
Η παιδαγωγική του πατρός Παϊσίου δεν έχει καμμιά σχέση με τις σύγχρονες θεωρίες, οι οποίες φέρουν εντός τους την σύντομη ημερομηνία λήξεώς τους, ανατρεπόμενες από άλλες θεωρίες αντάξιές τους ή μη. Η παιδαγωγική του δεν βασιζόταν σε καμμιά ηθικιστική προσέγγιση της ζωής, αλλά στην οντολογική θεώρηση της Αλήθειας, την οποία ο ίδιος βίωνε. Η Αλήθεια είναι πρόσωπο, έχει όνομα, λέγεται Χριστός, και ο δάσκαλος και ο μαθητής είναι επίσης πρόσωπα που αντανακλούν αυτήν την Αλήθεια. Συνεπώς, μεταξύ τους δεν μπορούν να παρεμβάλλονται τα απρόσωπα.
Ο Γέροντας Παΐσιος δίδασκε πάντοτε δια του παραδείγματος. Τα παραδείγματά του τα αντλούσε από τα πρόσωπα-πρότυπα, δηλαδή από τους Αγίους, από τους ήρωες και από τους συνανθρώπους του, μοναχούς ή λαϊκούς, που έβλεπε με το χάρισμά του την θεία παρέμβαση στη ζωή τους.
Όσοι εφαρμόζουμε στην διδασκαλία μας το δίδαγμα του πατρός Παϊσίου βλέπουμε τα αποτελέσματα. Τα παιδιά συγκεντρώνονται και ακούνε με πολύ ενδιαφέρον, μόνο όταν λέμε ιστορίες με δρώντα πρόσωπα. Όταν δε ο βίος του Γέροντα γίνεται πλέον διδακτέα ύλη, εκεί μεταμορφώνονται τα πάντα και μοσχοβολούν. Είναι εκπληκτικό το πόσο αρέσουν στα παιδιά τα θαύματά του αλλά και οι διδαχές του! […]

Περιεχόμενα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ
1. Τα πρότυπα
2. Τα αρχέτυπα
Α’. ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ
1. Η Κοινότητα
2. Το Αλληλέγγυον
3. Ο πολιτισμός
4. Η τηλεόραση
5. Η πνευματική ζωή
6. Η ησυχία
7. Ο δυτικός ορθολογισμός
8. Το Άγιο Πνεύμα χορηγεί όπου χωράει
9. Η αντιμετώπιση του πειρασμού
Β’. Η ΠΑΙΔΕΙΑ
1. Εισαγωγή
2. Το έργο του δασκάλου είναι ιερό
3. Η Θεία Λειτουργία
4. Γιορτές και Αργίες
5. Δουλεύουν Κυριακές και γιορτές και τους βρίσκουν συμφορές
6. Να αφήσουμε μια καλή παράδοση
7. Για να πέρασης στην βουλή του Θεού πρέπει να γίνης «βουλευτής» του Θεού και όχι «βολευτής» του εαυτού σου
8. Ο Θεός θα δώση την λύση
9. Ο λαός, Γέροντα, είναι σα θηρίο
10. «Επικατάρατος ο ποιών τα έργα Κυρίου αμελώς»
Γ’. Η ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΑ
1. Η αδιαφορία για τον Θεό φέρνει την αδιαφορία για όλα τα άλλα
2. Πρέπει να ομολογούμε το «πιστεύω» μας;
3. Άγνοια δεν δικαιολογείται
4. Η παρουσία του Χριστιανού είναι ομολογία πίστεως
5. Το παράδειγμα μιλάει
6. Η υπεράσπιση του δικαίου
7. Αντιμετώπιση υβριστών
8. Πως φθάνει κανείς στην κατάσταση να τα βλέπη όλα καθαρά
9. Εργασία στον εαυτό μας
Δ’. Η ΝΟΥΘΕΣΙΑ
1. Ο θείος φωτισμός είναι το παν
2. Αγώνας για τον αγιασμό της ψυχής
3. Τι βοηθάει στην πνευματική πρόοδο
4. Πνευματική Μελέτη
5. «Οι αληθινοί προσκυνηταί»
6. Η σωτηρία της ψυχής
7. Πως εργάζεται ο διάβολος
8. Η ωφέλεια από την καλή συναναστροφή
9. Πως πλαταίνει η καρδιά
10. Τι είναι ευλάβεια
Ε’. Η ΠΑΛΛΗΚΑΡΙΑ
1. Το σφράγισμα
2. Όσοι πεθαίνουν παλληκαρίσια δεν πεθαίνουν
3. Όποιος δεν υπολογίζει τον εαυτό του δέχεται θεϊκή δύναμη
4. Η παλληκαριά γεννιέται από την εμπιστοσύνη στο Θεό
5. Το μαρτύριο για τον πιστό είναι πανηγύρι
6. Τι λεβεντιά είχαν οι Άγιοι
7. Η εξάρτηση από τον Ουρανό
8. Στην Μονή Στομίου
9. Ο Θεός αξιοποιεί τα πάντα για το καλό
10. Οι ευεργεσίες του Θεού ραγίζουν την καρδιά
11. Ευγνωμοσύνη προς τον Θεό και για το λίγο και για το πολύ
12. Ο Θεός βοηθάει σε ό,τι γίνεται ανθρωπίνως
13. «Αιτείτε και δοθήσεται υμίν»
ΣΤ’. ΤΑ ΜΕΣΑ ΑΓΩΓΗΣ
1. Η Χάρις του Θεού προσελκύεται με την ταπείνωση
2. Χρειάζεται πολύ προσοχή
3. Ο μοναχός είναι φάρος πάνω στα βράχια
4. Να ετοιμασθούμε για την άλλη ζωή
5. Η δύναμη του καλού λογισμού
6. Η μεγαλύτερη αρρώστια: ο αριστερός λογισμός
7. Οι λογισμοί του ανθρώπου δείχνουν την πνευματική του κατάσταση
8. Η πνευματική ζωή στον λογισμό βασίζεται
9. Η καλλιέργεια των καλών λογισμών
10. Η κάθαρση του νου και της καρδιάς
11. Συζήτηση με τους λογισμούς
12. Συγκατάθεση στον λογισμό
13. Η χαρά από την αποδοχή της αδικίας
14. Η αγία υποκρισία
15. Η δικαιολογία εμποδίζει την πνευματική πρόοδο
Ζ’. ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΓΩΓΗΣ
1. Η θεία και η ανθρώπινη δικαιοσύνη
2. Κοσμικό φρόνημα σε πνευματικούς ανθρώπους
3. Ο εξαγνισμός της καρδιάς
4. Να κάνουμε το καλό από αγάπη προς τον Χριστό
5. Οι πειρασμοί στην ζωή μας
6. Οι αμαρτωλοί έχουν πολύ υλικό για ταπείνωση
7. Να μελετούμε την συνείδησή μας
8. Η σωστή συνείδηση πληροφορεί τον άνθρωπο σωστά
9. Η μελέτη του εαυτού μας
10. Η πείρα από τις πτώσεις μας
11. Να καθρεφτίζουμε τον εαυτό μας στους άλλους
12. Η αναγνώριση του σφάλματος
13. Η λύπη για τα σφάλματά μας
14. Αυτομεμψία όχι απελπισία
15. «Εις εαυτόν ελθών»
16. Αλλαγή ζωής
17. Με την εξομολόγηση ο άνθρωπος λυτρώνεται
18. Ο Θεός θέλει τον άνθρωπο να διορθώνεται δια του άνθρωπου
Η’. Η ΑΓΩΓΗ
1. και η έγγαμη και η άγαμη ζωή είναι ευλογημένες
2. Να βοηθούμε τους νέους να ακολουθήσουν την κλίση τους
3. Παιδιά και πνευματική ζωή
4. Οι πειρασμοί στις γιορτές
5. Ο καθένας να αξιοποιήση πνευματικά το χάρισμα που έχει
6. Νηστεία παιδιών
7. Οι σταυροί των δοκιμασιών
8. Όσο γκρινιάζει κανείς τόσο ρημάζει
9. Να βάλουμε στην ζωή μας κυβερνήτη τον Θεό
10. Πως λειτουργούν οι πνευματικοί νόμοι
11. Η πνευματική αναγέννηση των παιδιών
12. Συζήτηση περί παίδων αγωγής
13. Το «τέλος» της αγωγής
14. Το Μορφωτικό ιδεώδες
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
1. Ο Όμηρος και ο Μακρυγιάννης
2. Ο Πατροκοσμάς και ο Πατροπαΐσιος