Οι Δεσποτικές εορτές

Περιγραφή βιβλίου
Οἱ Δεσποτικές Ἑορτές

Εἰσοδικό στό Δωδεκάορτο καί στήν Ὀρθόδοξη Χριστολογία

Στό βιβλίο οἱ Δεσποτικές Ἑορτές γίνεται πλήρης καί ἐκτενής ἀνάλυση κάθε ἑορτῆς πού ἀναφέρεται στόν Δεσπότη Χριστό μέ βάση τήν διδασκαλία τῶν ἁγίων Πατέρων. Ἑρμηνευτικά κλειδιά πού βοηθοῦν νά κατανοήσουμε τούς σταθμούς τῆς θείας Οἰκονομίας, τά γεγονότα ἐκεῖνα διά τῶν ὁποίων ἐπετεύχθη ἡ νίκη τοῦ Χριστοῦ πάνω στόν θάνατο, τόν διάβολο καί τήν ἁμαρτία. Πῶς θά ἐντρυφήσουμε καί θά βιώσουμε στήν προσωπική μας ζωή τούς σταθμούς τῆς θείας Οἰκονομίας.

Περιεχόμενα

Πρόλογος Ε΄ ἔκδοσης
Εἰσαγωγή
Α΄
Τό Δωδεκάορτο
1. Ὁ Εὐαγγελισμός τῆς Θεοτόκου, ἡ Σύλληψη τοῦ
Χριστοῦ
α) Τί σημαίνει εὐαγγελισμός
β) Ἡ θέωση τῆς Παναγίας
γ) Θεοτόκος καί προπατορικό ἁμάρτημα
δ) Ὑπακοή καί ἐλευθερία τῆς Θεοτόκου
ε) Ἡ σύλληψη τοῦ Λόγου ἔγινε δημιουργικῶς
στ) Ἡ θέωση τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως «ἅμα τῇ προσλήψει»
ζ) Ἡ ὑπέρ φύση καί κατά φύση κυοφορία
η) Ἡ σύλληψη ἀνήδονος, ἡ κυοφορία ἄκοπος καί ἡ γέννηση
ἀνώδινος
θ) Ἡ Θεοτόκος τύπος τοῦ μέλλοντος αἰῶνος
ι) Προσωπική μέθεξη τοῦ Εὐαγγελισμοῦ
2. Ἡ Γέννηση τοῦ Χριστοῦ
α) Ἱστορικό γεγονός καί μυστήριο
β) Ἡ ἐνανθρώπηση τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ προφητεύθηκε στήν
Παλαιά Διαθήκη
γ) Ἡ προσκύνηση τῶν ποιμένων
δ) Ὁ ὕμνος τῶν ἀγγέλων
ε) Ἡ προσκύνηση τῶν μάγων
στ) Ἡ ἀνακαίνιση τῆς κτίσεως
ζ) Τά ὀνόματα Υἱός Θεοῦ καί Χριστός
η) Οἱ δύο γεννήσεις τοῦ Χριστοῦ
θ) Γιατί ἐνηνθρώπησε ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ καί ὄχι τά ἄλλα
Πρόσωπα τῆς Ἁγίας Τριάδος
ι) Σκοπός τῆς ἐνανθρωπήσεως, ἡ θέωση τοῦ ἀνθρώπου
ια) Ἐνανθρώπηση καί κένωση
ιβ) Τά φυσικά καί ἀδιάβλητα πάθη στόν Χριστό
ιγ) Οἱ δύο φύσεις στόν Χριστό ἐνεργοῦν «ἐν δύο φύσεσιν ἀσυγχύτως, ἀτρέπτως, ἀδιαιρέτως, ἀχωρίστως»
ιδ) Οἱ ὅροι σύνθετος φύσις καί σύνθετος ὑπόστασις
ιε) Προσωπική μέθεξη τῆς ἑορτῆς τῆς Γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ
3. Ἡ Περιτομή τοῦ Χριστοῦ
α) Περιτομή καί ἀκροβυστία
β) Τό βαθύτερο νόημα τῆς ἰουδαϊκῆς περιτομῆς
γ) Ἡ περιτομή τοῦ Χριστοῦ
δ) Γιατί περιτμήθηκε ὁ Χριστός
ε) Πῶς ἡ ἀρχαία Ἐκκλησία ἀντιμετώπισε τήν περιτομή
τῆς σαρκός
στ) Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος γιά τήν περιτομή
ζ) Ἡ δικαίωση καί τά ἔργα τοῦ νόμου
η) Τό Βάπτισμα, περιτομή τῆς Καινῆς Διαθήκης
4. Ἡ Ὑπαπαντή τοῦ Χριστοῦ
α) Ἡ ἐντολή τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης γιά τόν καθαρισμό
καί τήν τελετή τῆς ἀφιερώσεως
β) Ὁ Χριστός καί ἡ Παναγία δέν εἶχαν ἀνάγκη καθαρμοῦ
γ) Ὁ Χριστός εἶναι πρωτότοκος
δ) Ὁ Χριστός ὡς νήπιο καί πρό αἰώνων Θεός
ε) Ἡ προσφορά κατά τήν τελετή
στ) Ὁ δίκαιος καί εὐλαβής Συμεών
ζ) Ἡ Προφῆτις Ἄννα
η) Γάμος καί παρθενία
θ) Ὁ φλεγόμενος ἄνθρακας στήν ἀγκαλιά τοῦ Συμεών
ι) «Νῦν ἀπολύεις»
ια) Ὁ Χριστός, σημεῖον ἀντιλεγόμενον
ιβ) Ἡ ρομφαία τῆς Παναγίας
ιγ) Ἡ χριστιανική ἀκολουθία τοῦ σαραντισμοῦ
5. Τά Ἅγια Θεοφάνεια
α) Ἡ παιδική ζωή τοῦ Χριστοῦ
β) Ἡ προκοπή καί αὔξηση τοῦ Χριστοῦ στήν ἡλικία καί τήν σοφία
γ) Θεοφάνεια – Ἐπιφάνεια
δ) Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Βαπτιστής
ε) Διάφορα εἴδη βαπτισμάτων
στ) Γιατί βαπτίσθηκε ὁ Χριστός
ζ) Ἀνάπλαση τοῦ ἀνθρωπίνου γένους
η) Ὁ Ἰορδάνης ποταμός καί ἡ νεκρά θάλασσα
θ) Φανέρωση τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ
ι) Υἱός ἀγαπητός στόν ὁποῖο εὐδόκησε ὁ Πατήρ
ια) Ὁ Υἱός ἀπαύγασμα τοῦ Πατρός
ιβ) Ἡ ἐμφάνιση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ὡσεί περιστερᾶς
ιγ) Ἡ θεοπτία τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ
ιδ) Τό χριστιανικό Βάπτισμα
ιε) Οἱ ἐνέργειες τοῦ Βαπτίσματος
ιστ) Βάπτισμα καί πνευματική ζωή
6. Ἡ Σοφία τοῦ Θεοῦ
α) Μεσοπεντηκοστή καί Σκηνοπηγία
β) Ὁ Χριστός στά Ἱεροσόλυμα κατά τήν ἑορτή τῆς
Σκηνοπηγίας
γ) Ὁ Χριστός εἶναι τό ὕδωρ καί ἡ ζῶσα πηγή
δ) Ὁ Χριστός εἶναι τό φῶς τοῦ κόσμου
ε) Οἱ θεωρίες τῆς σύγχρονης σοφιολογίας
στ) Ἡ Σοφία τοῦ Θεοῦ κατά τήν Ἁγία Γραφή
ζ) Οἱ ἅγιοι Πατέρες γιά τήν Σοφία τοῦ Θεοῦ
η) Ἡ ἐνέργεια τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ
θ) Ἡ ἀξία τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ
ι) Σχέσεις μεταξύ διδασκαλίας καί θαυμάτων
ια) Ἡ θεολογική ἀξία τῶν θαυμάτων
ιβ) Ἡ σημασία τῶν ὀνομάτων τοῦ Χριστοῦ
ιγ) Ἡ μεγάλη ἀξία τοῦ ὀνόματος Χριστιανός
7. Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Χριστοῦ
α) Ὑπάρχουν πολλά γεγονότα μεταμορφώσεως
β) Τί σημαίνει μεταμόρφωση
γ) Τό ὄρος Θαβώρ καί οἱ δύο ἥλιοι
δ) Τό φῶς τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἡ δόξα τῆς θεότητος
ε) Ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ
στ) Ὁ Χριστός ἔδειξε τό πρωτότυπο τῆς δημιουργίας
τοῦ ἀνθρώπου
ζ) Ἄκτιστο καί κτιστό φῶς
η) Ἄκτιστο φῶς, ὑπέρφωτος γνόφος
θ) Ἡ φανέρωση τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ
ι) Ὁ Μωϋσῆς καί ὁ Ἠλίας στό Θαβώρ
ια) Γιατί ἐμφανίσθηκαν οἱ δύο αὐτοί Προφῆτες
ιβ) Οἱ τρεῖς Μαθητές στό Θαβώρ
ιγ) Ὁ Χριστός, κέντρο τῆς Παλαιᾶς καί τῆς Καινῆς
Διαθήκης
ιδ) Τό σῶμα τοῦ Χριστοῦ εἶναι ὁμόθεο
ιε) Διαφορετική μετοχή στήν δόξα τοῦ Θεοῦ
ιστ) Ἡ Ἐκκλησία καί ὁ σκοπός της
ιζ) Προσωπική μέθεξη τῆς θεώσεως
8. Ἡ ἀνάσταση τοῦ Λαζάρου καί ἡ εἴσοδος τοῦ Χριστοῦ στά Ἱεροσόλυμα
α) Ἡ ἀνάσταση τοῦ Λαζάρου τύπος τῆς κοινῆς ἀναστάσεως
β) Οἱ φίλοι τοῦ Χριστοῦ καί ὁ θάνατος
γ) Οἱ δύο φύσεις τοῦ Χριστοῦ στό γεγονός τοῦ θανάτου
καί τῆς ἀναστάσεως τοῦ Λαζάρου
δ) Γιατί ἡ ἀνάσταση τοῦ Λαζάρου ἔγινε τέσσερεις ἡμέρες μετά τόν θάνατό του
ε) Ἡ ἀνάσταση τοῦ Λαζάρου
στ) Ὁ νεκρός νοῦς τοῦ ἀνθρώπου καί ἡ ἀνάστασή του
ζ) Βηθλεέμ, Βηθανία, Ἱεροσόλυμα
η) Ἡ εἴσοδος τοῦ Χριστοῦ στά Ἱεροσόλυμα μέ ταπείνωση
θ) Ἡ σημασία τοῦ πώλου καί τῆς ὄνου
ι) Τά λογικά κτήνη τοῦ Χριστοῦ
ια) Τά ἱμάτια τῶν Ἀποστόλων
ιβ) Ἡ ἐπευφημία τοῦ λαοῦ μέ τό «ὡσαννά ἐν τοῖς ὑψίστοις, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος…»
ιγ) Ὁ ὕμνος τῶν παίδων
ιδ) Ἡ σημασία τῶν βαΐων
ιε) Ἀληθινός ἑορτασμός
9. Τά Πάθη καί ὁ Σταυρός τοῦ Χριστοῦ
α) Ἱστορικά γεγονότα καί μυστήριο
β) Τό ἑκούσιο πάθος τοῦ Χριστοῦ
γ) Θεραπεία τῆς θνητότητος καί τῆς παθητότητος
τοῦ ἀνθρώπου
δ) Τά Πάθη καί ὁ Σταυρός, ἔκφραση τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ
ε) Ἡ λύπη καί ἡ δειλία τοῦ Χριστοῦ πρό τοῦ Πάθους
στ) Ἡ προσευχή στήν Γεθσημανῆ
ζ) Οἱ δύο φύσεις τοῦ Χριστοῦ κατά τό Πάθος
η) Ὁ Χριστός μέ τά εἴδη τῶν Παθῶν θεράπευσε τά πάθη
τοῦ ἀνθρώπου
θ) Γολγοθᾶς καί σταυροί
ι) Ὁ Σταυρός τοῦ Χριστοῦ σημεῖο θριάμβου καί δόξης
ια) Τό μυστήριο τῆς καταλλαγῆς
ιβ) Ὁ πρῶτος λόγος τοῦ Χριστοῦ στόν Σταυρό, προσευχή στόν Πατέρα γιά τούς σταυρωτές
ιγ) Ὁ δεύτερος λόγος, ἐνδιαφέρον γιά τήν Μητέρα Του
ιδ) Ὁ τρίτος λόγος, διαβεβαίωση στόν ληστή γιά τήν
σωτηρία του
ιε) Ὁ τέταρτος λόγος, προσευχή στόν Πατέρα γιά τήν
ἐγκατάλειψη
ιστ) Ὁ πέμπτος λόγος γιά τήν δίψα
ιζ) Ὁ ἕκτος λόγος γιά τόν θάνατό Του
ιη) Ὁ ἕβδομος λόγος, ὅταν παρέδωσε μέ μεγάλη φωνή
τό πνεῦμα
ιθ) Χωρισμός τῆς ψυχῆς ἀπό τό σῶμα, ἀλλά ἀδιαίρετη
ἡ θεότητα
κ) Τό σῶμα δέν διεφθάρη στόν τάφο
κα) Τό βαθύτερο νόημα τῆς λογχευθείσης πλευρᾶς
κβ) Ἡ ἀποκαθήλωση καί ὁ ἐνταφιασμός τοῦ Χριστοῦ
κγ) Ὁ νυμφίος τῆς Ἐκκλησίας
κδ) Ἡ μέθεξη τοῦ μυστηρίου τοῦ Σταυροῦ
10. Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ
α) Ἡ εἰκόνα τῆς καθόδου τοῦ Χριστοῦ στόν Ἅδη
β) Τί εἶναι ὁ Ἅδης
γ) Ἡ διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας γιά τήν κάθοδο
τοῦ Χριστοῦ στόν Ἅδη
δ) Γιατί κατέβηκε ὁ Χριστός στόν Ἅδη
ε) Πῶς ἀναγνώρισε ὁ Ἅδης τόν Χριστό καί ποιοί σώθηκαν
στ) Ἡ ἀξία τοῦ Μεγάλου Σαββάτου
ζ) Ἡ τριήμερη ἔγερση τοῦ Χριστοῦ
η) Ἡ ἀξία τῆς Κυριακῆς
θ) Ὁ Χριστός ἀνέστησε τόν Ἑαυτό Του ὡς Θεός
ι) Γιατί ὁ Χριστός δέν ἐμφανίσθηκε σέ ὅλους μετά τήν
Ἀνάστασή Του
ια) Οἱ ἕνδεκα ἐμφανίσεις τοῦ Ἀναστάντος Χριστοῦ
ιβ) Ἡ ἐμφάνιση τοῦ Χριστοῦ στίς Μυροφόρες
ιγ) Ἡ ἐμφάνιση τοῦ Χριστοῦ στήν Παναγία
ιδ) Ἡ ἐμφάνιση τοῦ Χριστοῦ στούς Μαθητές καί ἡ χορήγηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος
ιε) Ὁ Ἀναστάς Χριστός καί ὁ Ἀπόστολος Θωμᾶς
ιστ) Ἡ φανέρωση τοῦ Χριστοῦ στήν λίμνη τῆς Τιβεριάδος
ιζ) Πῶς νοεῖται ἡ λήψη τροφῆς ἀπό τόν Ἀναστάντα Χριστό
ιη) Τό ἀναστημένο σῶμα τοῦ Χριστοῦ
ιθ) Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ ὠφέλησε καί τούς ἀγγέλους
κ) Ἡ ἔννοια τοῦ Πάσχα
κα) Πάσχα νομικό, Πάσχα θείας Χάριτος, Πάσχα μέλλοντος αἰῶνος
κβ) Ἡ μέθεξη τοῦ μυστηρίου τῆς Ἀναστάσεως
11. Ἡ θεία Ἀνάληψη
α) Ἡ Ἁγία Γραφή γιά τήν Ἀνάληψη τοῦ Χριστοῦ
β) Ἡ Ἀνάληψη τοῦ Χριστοῦ στίς σαράντα ἡμέρες
γ) Ἡ σπουδαιότητα τῆς Ἀναλήψεως τοῦ Χριστοῦ σέ σχέση μέ ἄλλες Δεσποτικές ἑορτές
δ) Ἡ ἑορτή τῆς ἐνθρονίσεως τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως στόν θρόνο τοῦ Θεοῦ
ε) Ὁ Χριστός, ὁ μόνος πού ἀνελήφθη στόν Οὐρανό
στ) Ἀνελήφθη μέ τό σῶμα Του
ζ) «Ἀνέβη ἐν ἀλαλαγμῷ»
η) Ὁ Χριστός ἀναλαμβανόταν εὐλογώντας τούς Μαθητές Του
θ) Ἡ ἐνατένιση τῶν Μαθητῶν στόν οὐρανό καί ἡ ἐπιβεβαίωση τῆς ἐκ νέου ἐλεύσεώς Του
ι) Ὁ ἀγγελικός κόσμος κατά τήν Ἀνάληψη τοῦ Χριστοῦ
ια) «Ἄρατε πύλας…»
ιβ) Ὁ θαυμασμός τῶν ἀγγέλων
ιγ) Ὁ Χριστός προσφέρει στόν Πατέρα Του τό ἀπολωλός πρόβατο
ιδ) Ἡ ὑπόσχεση τοῦ Χριστοῦ στούς Μαθητές γιά τήν δωρεά τοῦ Ἁγίου Πνεύματος
ιε) Ἡ μέθεξη τῆς Ἀναλήψεως τοῦ Χριστοῦ
ιστ) Προϋποθέσεις μεθέξεως τῆς Ἀναλήψεως τοῦ Χριστοῦ
12. Ἡ Πεντηκοστή
α) Ἰουδαϊκή καί Χριστιανική Πεντηκοστή
β) Ἡ Πεντηκοστή, ἑορτή τῆς Ἁγίας Τριάδος
γ) Κοινό εἶναι τό ἔργο τοῦ Χριστοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος
δ) Οἱ δύο Παράκλητοι
ε) Τό Ἅγιον Πνεῦμα ἀποκαλύπτει τόν ἄσαρκο Λόγο στούς Προφῆτες
στ) Ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στήν Καινή Διαθήκη
ζ) Ἅγιον Πνεῦμα καί Ἐκκλησία
η) Ἡ κάθοδος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος τήν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς
θ) Ἡ παρουσία του Ἁγίου Πνεύματος ὡς βιαία φωνή
ι) Ἡ θεολογική σημασία τῶν πυρίνων γλωσσῶν
ια) Ἡ ἔνδυση τῶν Μαθητῶν ἀπό τό Ἅγιον Πνεῦμα
ιβ) Ἡ νηφάλιος μέθη
ιγ) Διά τοῦ Ἁγίου Πνεύματος γνωρίζουμε τόν Χριστό καί
διά τοῦ Χριστοῦ γνωρίζουμε τόν Πατέρα
ιδ) Οἱ ἐνέργειες τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί τά χαρίσματα πού δίνει στά μέλη τῆς Ἐκκλησίας
Β΄
Χριστολογικά θέματα
1. Ἡ ὑπέρξενος ἑορτή
α) Τό μυστήριο τῆς κενώσεως
β) Ἡ σύλληψη τοῦ Χριστοῦ στήν γαστέρα τῆς Θεοτόκου
γ) Σωτηρία – Ἀνάπλαση
δ) Τό μυστήριο τῆς Θεοτόκου
2. Ἡ ἐνανθρώπηση τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ, κατά τόν Μέγα Ἀθανάσιο
α) Ἡ ἐνανθρώπηση, ἔκφραση τῆς φιλανθρωπίας τοῦ Θεοῦ
β) Μεταβολή τοῦ φθαρτοῦ καί θνητοῦ σώματος
γ) Ἀνακαίνιση τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τόν Χριστό πού εἶναι
τό πρωτότυπο τῆς δημιουργίας του
δ) Τό μυστήριο τῆς ἐνανθρωπήσεως
3. Τό ἀπροϋπόθετο τῆς θείας ἐνανθρωπήσεως
α) Γενική διδασκαλία τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας
β) Ἡ διδασκαλία τοῦ ἁγίου Νικοδήμου τοῦ ἁγιορείτου γιά τό ἀπροϋπόθετο
γ) Ἡ θεία οἰκονομία ὡς τό προηγούμενο θέλημα τοῦ Θεοῦ
δ) Συμπεράσματα
4. Τό ξύλο τῆς γνώσεως καί τό ξύλο τῆς ζωῆς
α) Τά δύο ξύλα στόν ἀρχικό Παράδεισο
β) Ἡ πατερική ἑρμηνεία γιά τά δύο ξύλα
γ) Ὁ Θεάνθρωπος Χριστός, τό ξύλο τῆς ζωῆς
δ) Τό ξύλο τῆς ζωῆς στήν Ἀποκάλυψη
ε) Ἡ βρώση τοῦ ξύλου τῆς γνώσεως
στ) Τό δένδρο τῶν Χριστουγέννων
5. Ὁ Ἀμνός τοῦ Θεοῦ
α) Ὁ σκοπός τῆς Ἀποκαλύψεως
β) Τό ὡς ἐσφαγμένο ἔνδοξο Ἀρνίον
γ) Ἡ δοξολογία τοῦ Ἀρνίου
δ) Θηρίον καί Ἀρνίον