Περιεχόμενα:ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ IX Α. ΙΕΡΕΣ ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ 1 1. ΤΑ ΑΡΓΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΕΛΩΔΗΜΑΤΑ 3 Σύντομα και αργά Μέλη. Πότε και γιατί λέγονται 3 Γιατί «παλαιά»; 4 Γιατί «αργά»; 4 Γιατί «ποικιλία»; 4 Γιατί όχι Καινοτομίες; 5 Προσέγγιση στο περιεχόμενο των ύμνων 5 Μίμηση «εθιμοταξίας» 6 Η αρχαία τάξις 6 Η διδασκαλία της Εκκλησίας – Πνεύμα Θεού 7 2. «ΣΕ ΠΡΟΚΑΤΗΓΓΕΙΛΕ ΧΟΡΟΣ» 9 Η Εκκλησιαστική μουσική των πρώτων αιώνων 9 Η πνευματικότητα των ύμνων 10 Φύσις ειρμολογικών μαθημάτων 11 Φύσις στιχηραρικών μαθημάτων 11 Φύσις παπαδικών μαθημάτων 11 Γιατί αργά μαθήματα; 11 Ο Νυσταγμός της ψυχής 12 Ο Δανιήλ ως μελοποιός αργών μαθημάτων 13 Φύσις του Θεοτοκίου 13 3. ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΠΑΛΑΙΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΩΝ 19 Οι μεγάλες θέσεις (δεινές) των 1000 χρόνων. Οι εκβιαστικές αλλαγές των υστέρων… 19 «Αγνή Παρθένε Δέσποινα…», «Που πορευθώ…» 20 Κρατήματα. Ερμηνείες 20 Απαιτήσεις κρατημάτων 21 4. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΥΠΙΕΣ ΚΑΙ ΨΑΛΤΙΚΑ ΟΛΙΣΘΗΜΑΤΑ 23 Τυπικόν 23 Καινοτομίες 23 «Θεοτόκε Παρθένε» Αρτοκλασίας 24 Τα του Αριστερού Χορού υφαρπαζόμενα… 24 Μέλη ψαλλόμενα ως Καθίσματα η Απολυτίκια 25 Το Κάθισμα «Κατεπλάγη Ιωσήφ» 25 «Την ωραιότητα» 26 «Ο Υψωθείς εν τω Σταυρώ» 28 Το κριτήριο «Αρέσει στον κόσμο…» 28 Απολυτίκια ψαλλόμενα τρεις φορές 28 Το Απολυτίκιον των Παρακλήσεων στην Παναγία 30 5. ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΔΩΔΕΚΑΗΜΕΡΟΝ 31 Ιστορικά στοιχεία των Εορτών του Δωδεκαημέρου 31 Όσοι εις Χριστόν… Γιατί ψάλλεται; 32 Το Δωδεκαήμερον ως τοπική εορτή 32 Στη Σκιάθο, στα χρόνια του Παπαδιαμάντη 33 Στη Σάμο, παλαιότερα και πρόσφατα 34 «Θεοτόκε Παρθένε» και «Πλούσιοι επτώχευσαν» σε ήχο νεωτερίζοντα 34 Τρίσημος ρυθμός στιχολογιών και κρατημάτων 34 Πρωτοχρονιά στη Σάμο 35 Θεοφάνεια στη Σάμο 35 6. ΨΑΛΜΩΔΙΑ Η ΑΝΑΠΝΟΗ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΑΤΡΕΙΑΣ 41 Συνετώς & ευρύθμως 41 Ο λόγος 41 Τι καταργεί τον λόγο 42 Εκφραστικά στοιχεία του λόγου 42 Το πνεύμα του Ευαγγελίου & η Θεολογία των Μεγάλων Πατέρων 43 Λειτουργικό ήθος 43 Ιεροί Κανόνες για τους ψάλλοντες 43 7. ΨΑΛΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ 47 Λειτουργικές Τέχνες 48 Αναγεννησιακών απομιμήσεων επακόλουθα 48 Ουσιώδεις γνώσεις του ψάλτη 49 Φθορές, Μετατροπίες, Παραχορδές: Διαφορά 49 Τόνοι, Παρατονισμοί και ποιοτική εκτέλεση 49 Ψαλτική και πνευματικότητα του ψάλλοντος 49 Θεοτόκε Παρθένε Αρτοκλασίας 50 Πλούσιοι επτώχευσαν 50 Κύριε ελέησον της Λιτής 50 Κύριε ελέησον των τεσσάρων τριάδων 51 Μετά των Αγίων των κεκοιμημένων 51 Τι ψάλλεται στους οκτώ ήχους και τι σε έναν ήχο 51 Κατανυκτικοί & Δοξολογικοί Ύμνοι. Πως ψάλλονται 51 Αναγνώσματα, Ευχές. Πως λέγονται, τι απαιτούν 51 Χρονική αγωγή, ιδιαιτερότητες 52 Μουσική Ταυτότητα 52 Ο,τι μας «αρέσει» …αποτελέσματα 52 Γνήσια μελωδήματα & Νεώτερες απομιμήσεις 53 Η μάθηση ως πνευματική άσκηση 54 Τα παιδιά όταν συλλειτουργούν 54 Ψαλτική Τέχνη & Αγιογραφία 55 Ήχοι, ήθος και ηχόχρωμα 55 Φθόγγοι: Χροιά. Τι εκφράζουν 56 Εμπειρία & Θητεία στο αναλόγιο 56 Τέχνη & Επιστήμη 57 Ερμηνεία των ύμνων 57 Σκοπός της ψαλμωδίας 57 Συστάσεις στους πρωτόπειρους 58 Το άλφα ως κορύφωση των μελωδιών 58 Ο ρυθμός ως αναπνοή 58 Κατ?έννοιαν ψάλλειν 59 Αρχαίες συνήθειες 59 8. ΕΠΙ ΤΩΝ ΠΟΤΑΜΩΝ ΒΑΒΥΛΩΝΟΣ 61 Περί Πολυελέων 61 Οι αντιφάσεις της Ψαλτικής Τέχνης 62 Κατάνυξη κάτω από την Τέχνη 62 Παρήγορη μελωδική πνοή στις τραγωδίες 63 Η υπερκόσμια αρμονία του Χουρμουζίου 63Β. ΕΠΙΣΤΗΜΗ – ΕΡΕΥΝΑ 65 9. Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ 67 Η Αρχαία Ελληνική σκέψη 67 Οι διαχρονικές θεμελιώδεις αξίες 67 Η διαχρονικότητα της διδασκαλίας των Αρχαίων Ελληνικών 68 Αλεξανδρινοί χρόνοι 68 Ρωμαικοί χρόνοι 68 Χριστιανικοί χρόνοι. Σπουδές Αρχαίων Ελληνικών 69 Βυζαντινοί λόγιοι & Αρχαίοι Έλληνες Συγγραφείς 69 Η Ελληνική Αρχαιότητα ως πνευματική κληρονομιά της Δύσης 69 Αρχαία Ελληνικά: Σχέση με το Έθνος 70 Ενσάρκωση σκέψης στις λέξεις 71 Στοιχείο πνευματικής ζωής του Ελληνισμού 72 Γραμματική & Συντακτικό 72 Ορθό Γλωσσικό αισθητήριο 72 Ευγλωττία, Κομψότητα ύφους, Αισθητική καλλιέργεια 73 Περί Ερμηνείας 74 Περί μεταφράσεως 74 Προβληματισμοί για τις μεταφράσεις 75 Διδασκαλία πρωτοτύπων η μεταφράσεων; 76 Μουσικότητα της γλώσσας 76 Κατανόηση της γλώσσας του Ευαγγελίου 77 Αρχαιομάθεια 77 Ανθήσεις του πνεύματος 78 10. Η ΠΑΡΑΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΩΝ 81 Αιτίες της μεταρρύθμισης 81 Ο Αδ. Κοραής περί της Νέας Μεθόδου 82 Χρύσανθος: Περί ύφους 83 Απόφασις, μετά λόγου, περί του Νέου Συστήματος 84 «Μεταγραφές» η «Εξηγήσεις» 84 Συμβολή Κοραή στο Θεωρητικό του Χρυσάνθου 84 Επιφυλάξεις & Αντιρρήσεις 86 Προβλήματα της παλαιάς παρασημαντικής 86 Η σημειογραφία άλλαξε, όχι η μουσική 86 Μελωδικότητα και αρμονία της προφοράς 87 Ρυθμός του λόγου – Κίνηση Μουσικής – Σύνθεση λέξεων 87 Σύγχρονοι επικριτές στο νέο μουσικό σύστημα 87 «Κλείς»: Η σημαντικότερη παράλειψη των Τριών 88 Το έργο του Χρυσάνθου. Το Μέγα δυστύχημα 89 Το άκουσμα της νέας και της παλαιάς σημειογραφίας 90 Κωνσταντίνος Πρωτοψάλτης: Πρόσωπο «Κλειδί» 90 Η Μετροφωνία. Τα Σημεία Ποιότητος. Μέτρο και Υπερβολές 91 Οι πολλές αναλύσεις 92 Αναλύσεις των σημαδοφώνων ποιότητος 92 Τα πολλά ποιοτικά… 93 Η μελωδική καμπύλη της Ψαλτικής 93 Η διαφορά των νεωτέρων από τους παλαιούς Μουσικοδιδασκάλους 94 Που αποβλέπει η ψαλμωδία 94 11. ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΕΤΕΙΑΚΟ ΜΟΥΣΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ 95 Θέματα εισηγήσεων 96 Προετοιμασία – Επιμέλεια μουσικολογικού συνεδρίου 97 Ενδιαφερόμενοι – Συμμετέχοντες 97 Χορωδίες – Μαθήματα που εψάλησαν 98 12. ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟ ΕΙΡΜΟΛΟΓΙΟ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ ΚΑΡΥΚΗ 103 Το ειρμολόγιο του Θ. Καρύκη 105 Το ειρμολόγιο του Πέτρου Λαμπαδαρίου 107 Συμπεράσματα της Μεταπτυχιακής Εργασίας 107 Γ. ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ 109 13. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΨΑΛΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ 111 Λειτουργικές Τέχνες 112 Κοσμικό φρόνημα-Χονδροειδής καλαισθησία 112 Αγιογραφία: Αναγεννησιακές απομιμήσεις 112 Μη αντίληψη του έργου των ψαλτών 112 Απαραίτητες γνώσεις του Ψάλτη 113 Ο τονισμός των κειμένων 113 Η υπακοή 113 Ψαλλόμενα σε ένα και μόνον ήχο. Τι εκφράζεται 114 Θεοτόκε Παρθένε Αρτοκλασίας 114 Πλούσιοι επτώχευσαν 115 Κύριε ελέησον Λιτής 115 Ψαλλόμενα στους οκτώ ήχους 116 Αναγνώσματα. Πως διαβάζονται 116 Χρονική αγωγή 117 …τα πάντα στον ήχο της ημέρας… (!) 117 Απαρέγκλιτοι κανόνες 117 Ύλη προς μάθηση 118 Πνευματικές Ασκήσεις 118 Η μάθηση αναφερόμενη στο Παρελθόν, στο Παρόν και στο Μέλλον 119 Τα μικρά παιδιά όταν ψάλλουν και συλλειτουργούν 119 14. ΨΑΛΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΗ 121 Απολογισμός Σπουδών Σχολής Βυζαντινής Εκκλ. Μουσικής Σάμου 121 Επιπόλαιες τροποποιήσεις και διασκευές μεγάλων Διδασκάλων 123 Η ψαλμωδία ως μάθημα υψηλής θεολογίας 126 15. ΨΑΛΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΞΑΣΚΗΣΗ 129 Προϋποθέσεις μάθησης 129 Παραλλαγή – Μετροφωνία – Μελωδική Απόδοση 130 Τα Ποιοτικά σημάδια – Η δυναμική τους ενέργεια 130 Ο Αρχαιοελληνικός μουσικός λόγος 131 Περί Ιδιομέλων 131 Το Ιδιόμελον της Λιτής. Ανεπίτρεπτοι αυτοσχεδιασμοί 131 …Αεί διδασκόμενοι 132 Συμμετοχή στην εμπειρία 132 Τραγούδι-διασκέδαση. Ψαλτική-Προσευχή 132 Ορθό μουσικό κριτήριο. Πως διαμορφώνεται 132 Τα πρωτότυπα μελωδήματα. Οι διασκευές 133 Τα Προσόμοια & οι Κανόνες: Θεμέλια εκμάθησης 134 «Ω του παραδόξου…» Η απορία με ερωτηματικό του κειμένου γίνεται στο ΠΑ 134 «Ω του παραδόξου θαύματος», «Τι υμάς καλέσωμεν Άγιοι» Τι προσέχουμε. 135 Ειρμολόγιο: Ποιο και γιατί; 135 Ψαλτική από Μνήμης η από διφθέρας; 135 Ακούσματα: Ποια; Από ποιους; 135 Η αρχαία πατριαρχική ψαλτική παράδοση 138 16. ΤΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΟΝ ΥΦΟΣ 139 «Ύφος» από ειδικούς αλλά και αμυήτους 141 Αμηχανία στην περιγραφή του ύφους 142 Στοιχεία του ύφους: Μέλος & Προφορά 142 Χαρακτηριστικά του μέλους 142 Μέλος Καθαρό και Απλό 142 Ιδιαίτερη χρονική αγωγή 143 Απόδοση σημείων ποιότητος 143 Μακροχρόνια μαθητεία 143 Έλεγχος καινοτομιών και παρεκκλίσεων 144 Το Άξιόν Εστιν 144 Η πατριαρχική Ψαλτική Παράδοση των τριών τελευταίων αιώνων 145 Από Π. Χαλάτζογλου έως Ι. Ναυπλιώτη 145 Από Πρίγγο μέχρι σήμερα 145 Η Προσευχητική διάθεση 145 Η εύκολη διολίσθηση στην ανθρωπαρέσκεια 146 17. ΟΜΟΦΩΝΙΑ ΕΝΑΝΤΙ ΠΟΛΥΦΩΝΙΑΣ 149 Σαμιακή παρουσία στο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας 149 Η Ψαλτική κατά τον Αγ. Ιωάννη Χρυσόστομο 150 Η Ψαλτική κατά τον Άγιο Παίσιο 151 Ομοφωνία οδηγός προς την Ομογνωμία 152 Πολυφωνία η Συμφωνία. Όχι Δυτικού τύπου 152 Ταύτιση πνευματική με τους προ αιώνων Ποιητές και Μελωδούς 153 Η ποσότης πηγή εγωισμού 155 Προσβλητικές διορθώσεις και υποδείξεις σε ακολουθίες 155 Πολυφωνίας Απόπειρες 155 18. ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΓΝΗΣΙΟΤΗΤΑΣ, ΣΟΒΑΡΟΤΗΤΑΣ, ΙΕΡΟΠΡΕΠΕΙΑΣ 157 Διασκευές, τραγούδι, παιδαριώδεις ψυχαγωγικές παραστάσεις αντί ψαλτικής 158 Τέχνη της γνησιότητας, σοβαρότητας, ιεροπρέπειας 159 Μακροχρόνια μαθητεία & Συνεχής ενασχόληση 159 19. ΣΑΜΙΑΚΗ ΨΑΛΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ 161 Οι μεγάλοι Σάμιοι Διδάσκαλοι 162 Μουσικοδιδάσκαλοι: Παλαιοί σε σχέση με τους νεώτερους 163 Οι καρποί της Παραλλαγής 164 Ακουστική μάθηση χωρίς παραλλαγή 164 Καλλωπισμός και Επίδειξη στην Ψαλμωδία 165 Αρμονία & ψυχή. Άγιος Πορφύριος 165 20. ΕΝΔΟΜΥΧΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ & ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΡΥΘΜΟΣ 167 Ενδόμυχη προσευχή, κατανυκτική & αφιλόδοξη 168 Συνέχεια της Αρχαίας Ελληνικής προσωδίας 168 Εσωτ. Ρυθμός, αρχαιοελληνικά ρυθμικά σχήματα και Γλωσσική Αρμονία 168 21. ΠΝΟΗ ΑΥΡΑΣ ΛΕΠΤΗΣ 171 Υπερβατικό στοιχείο, βιωματική συμμετοχή. Νοθεία & Αλλοίωση 171 Κοσμική παγίδα: «Αρέσει στον κόσμο» 171 Πνοή αύρας λεπτής 172 Ήθος εκκλησιάσματος που διαμορφώνεται από τους ψάλλοντες με σεμνή ιεροπρέπεια 172 Θεία, Ουράνια Αρμονία στην αληθινή μουσική 173 Ύψωση ψυχής ως υψιπετούς αετού 173 Ήθος ανδροπρεπές, όχι θηλυπρεπείς γλυκερότητες 174 22. ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΟΝ ΚΥΡΙΟΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΝ Ε. ΓΙΑΝΝΟΥΤΣΟΝ 177 Μαθητής επιμελής και φιλομαθής 177 Αμφισβητούμενη εξέλιξη 178 Μόρφωση 178 Διαρκείς συζητήσεις και αναζητήσεις 178 Πολύτιμοι συνεργάτες στη Σχολή Βυζαντινής Μουσικής 178 23. Η ΣΑΜΙΑΚΗ ΨΑΛΤΙΚΗ ΕΝ ΤΟΙΣ ΠΡΑΓΜΑΣΙ 181 24. Ο ΘΕΛΩΝ ΜΟΥΣΙΚΗΝ ΜΑΘΕΙΝ… 193 Ο ΟΕ΄ κανών της εν Τρούλλω Οικουμενικής Συνόδου 193 Δ. ΙΣΤΟΡΙΑ & ΠΑΡΑΔΟΣΗ 199 25. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΜΟΥΣΙΚΗ 201 Αρχαία Ελλάδα και Βυζάντιο 201 Οι ρίζες της Βυζαντινής Μουσικής 201 Οι δωρικές, οι μαλακές και οι ανειμένες μελωδίες των Αρχαίων 202 26. Η ΨΑΛΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ ΣΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΑΙΩΝΑ 215 Διαφορές δεξιοτεχνών ψαλτών και μεγάλων μουσικών 216 Το αμύητο Αθηναικό κοινό, οι προτιμήσεις του. Πως επηρέασαν την ψαλμωδία 216 Η ευρωπαική τετραφωνία στη Θεία Λειτουργία των Ορθοδόξων 216 Ψαλμωδία ως Θεατρική παράσταση και νεοπλουτισμός 217 Το σύστημα Ι. Σακελλαρίδη. Η διάδοσή του. Η υπεραπλούστευση 217 Οι πρώτες αντιδράσεις στην πολυφωνία. Ο Κων/νος Ψάχος 217 Θεωρητική διδασκαλία έναντι χαρισματικής καλλιφωνίας 218 Απόπειρες εναρμονίσεως. Το άλλο άκρο 218 Εκκλησιαστικά μέλη μιμούμενα μακάμια 218 Διεισδύσεις της εξωτερικής μουσικής στην Ψαλτική Τέχνη. Παραδείγματα 218 Ευρωπαικές επιδράσεις. Κοσμικό φρόνημα. Αντιστάσεις 221 Σύλλογος Φίλων της βυζαντινής μουσικής. Μητρόπολις Αθηνών. Ραδιοφωνικές μεταδόσεις 222 Η προσωπικότητα του Θρ. Στανίτσα ως ώθηση στην καλλιέργεια της βυζαντινής μουσικής 223 Το Ίδρυμα βυζαντινής μουσικολογίας και οι δραστηριότητές του 223 Οι Σχολές Βυζαντινής Μουσικής. 223 Οι σύγχρονοι μελοποιοί 224 Ο τονικός ρυθμός ως αίσθηση 224 Οι φωνητικοί γλυκασμοί έναντι της ιεροπρέπειας. Οι αρχαίες ρίζες 225 Τα σύγχρονα αξιόλογα εκκλησιαστικά μελωδήματα 225 Αγιογραφία και Ψαλτική ως παράλληλες τέχνες 226 Συμβολισμοί στην Αγιογραφία και αντίστιχοι στην Ψαλτική 226 Συμβολισμοί των ήχων 226 Συμβολισμοί των φθόγγων 227 Η εμπειρία της Ψαλτικής. Καλλιφωνία και γνώση 227 Η μελωδία ως νοηματική ερμηνεία 227 Συστάσεις στους μαθητευόμενους. Θεμελιώδεις αρχές 228 Περί του λόγου 228 Περί του ρυθμού 228 Περί του τρισήμου ρυθμού 229 Το «κατ?έννοιαν ψάλλειν» 229 Περί των αναγνωσμάτων 229 Παράδοση. Αρχαίες συνήθειες. Ατομικές απόψεις 230 27. Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΗΘΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ 235 Τέχνη και Επιστήμη για τη φωνητική και ενόργανη μουσική 235 Από τον 7ο π.Χ. αιώνα, ευρύτατο φάσμα μελωδιών και χορικών ασμάτων 236 Το μέτρο 237 Μουσική και ήθος της κοινωνίας: ανάλογοι κοινωνικοί μετασχηματισμοί 238 Σκοπός της Μουσικής στην Ορθόδοξη Λατρεία 238 28. ΤΑ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΜΕΛΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΨΑΛΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ 241 Αφομοίωση στο χαρακτήρα της ελληνικής τέχνης 241 Η δαβιτική μελωδία 242 Επίδραση του Ελληνικού πνεύματος στη χριστιανική σκέψη και Τέχνη 242 Ύμνοι ως απάντηση στον Αρειανισμό 242 Καταδίκη της υπερβολής 242 Μουσική σύνθεση: Ζητούμενο η Καλλιτεχνική απόλαυση η η δύναμη που εξασκεί; 243 Οι «Νόμοι» 244 Μία ενότητα η ποίηση και η μουσική 244 Μεταρσίωση ψυχών, ένωση με τον Χριστό 245 Ο τρόπος των Πινδαρικών επινικίων 245 Σήμαντρα και Καμπάνες. Αρχαιοπρεπείς ρυθμοί 246 Εκβαρβάρωση της γλώσσας. Η Ψαλτική παράδοση που διασώζει τη γλώσσα 246 Το ήθος της μελωδίας κατά τους Αγίους 247 Απώλειες των παραδοσιακών μελωδιών από τις διασκευές 248 Η Πατριαρχική παράδοση της μετριότητος και του αναλλοίωτου 249 Η απόδοση των σημαδοφώνων ποιότητος 249 Οι αναλύσεις 250 Βαθμιδωτή προσέγγιση στο ύφος 250 Οι καινοτομίες 250 Η ζητούμενη αυθεντική ψαλμωδία. Ωφέλη 251 Μελωδία ως θυμίαμα 251 29. Η ΗΤΤΑ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΦΟΒΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΚΑΙ Ο ΘΡΙΑΜΒΟΣ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΦΙΛΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ 253 Οι απαρχές της εικονομαχίας 253 Το ανατολικό πνεύμα 253 Ο αμείλικτος πόλεμος 254 Ο ρόλος των αιρέσεων 254 Οι λόγοι της ζωγραφικής απεικόνισης 254 Η Παναγία «Αθηνιώτισσα» 256 Οι τελευταίοι διώκτες των εικονοφίλων. Η αναστήλωση 257 Απεικόνιση που αφθαρτίζει το πρόσωπο 257 30. Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Ο ΜΥΣΤΙΚΟΣ και το νόμιμο δικαίωμα της Επανάστασης 259 Η προσωπικότητα του Πατριάρχου Νικολάου 259 Εξορία 259 Επαναφορά στο Πατριαρχείο 260 Αρετές που υπερασπίστηκαν Εκκλησία και Πολιτεία 261 Ενέργειες καίριες… 261 Νομιμοποίηση δικαιώματος επανάστασης 262 31. Ο ΕΘΝΟΜΑΡΤΥΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ε/ 265 Στη Σμύρνη Διάκονος, Ιερεύς, Πρωτοσύγκελλος και Μητροπολίτης 265 Επιστολή Αδ. Κοραή 266 Έργα ως Μητροπολίτης Σμύρνης 266 Σφαγές για τα Ορλωφικά 267 Οικουμενικός Πατριάρχης 268 Έργα ως Οικουμενικός Πατριάρχης 269 Πιέσεις πολιτικών συμφερόντων 269 Καθαίρεση. Εξορία 270 Δεύτερη Επαναφορά στο Πατριαρχείο για διετία 270 Νέες σφαγές. Επαναστάσεις. 270 Έργα διετίας. Πατριαρχική εγκύκλιος Λειτουργίας Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης 271 Πολιτικές ταραχές. Γενίτσαροι 271 Νέα καθαίρεση. Δεκαετής εξορία 272 Τρίτη Επαναφορά στο Πατριαρχείο 272 Έργα φιλανθρωπίας. Εξαγορά αιχαμαλώτων, φυλακισμένων 272 Οργάνωση Νοσοκομείων 272 Ενίσχυση παιδείας υποδούλου Ελληνισμού 273 Πατριαρχικό Τυπογραφείο. «Μεγάλη Σχολή» 273 Οδηγίες στον Παλαιών Πατρών Γερμανό. Στάση Εκκλησίας στην Επανάσταση 273 Πρόταση εγκατάλειψης του Πατριαρχείου προ της Επανάστασης 274 Επανάσταση. Γενική σφαγή Ελλήνων 274 Εξαναγκαστικός αφορισμός Υψηλάντη και ηγετών Επανάστασης 275 Καθαίρεση, σύλληψη, βασανιστήρια και απαγχονισμός 275 Απαγχονισμός Πατριαρχών, Αρχιερέων 278 Στον Εθνικό Ύμνο του Σολωμού 278 Αποτροπιασμός. Αντιδράσεις 278 Σε συμμορία Εβραίων. Διαπόμπευση και στη θάλασσα… 279 Τα κύματα έφεραν το σκήνωμα… Τιμές στην Οδησσό 279 Μετακομιδή λειψάνου στην Ελλάδα. Αντιδράσεις και φόβοι των Τούρκων 279 Στη Μητρόπολη Αθηνών. Τιμές 280 Αγιοκατάταξη. Ο μέγιστος των Εθνομαρτύρων 281 32. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ 285 33. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ 295 Καθηγητής Θεολογικής 296 Tιμές και παγκόσμια αναγνώριση 296 Αστείρευτη δραστηριότητα 297 Υπέρμαχος της πατροπαράδοτης βυζαντινής μουσικής 298 Η διαπρεπεστέρα μορφή της συγχρόνου του Ιεραρχίας 298 34. ΧΡΙΣΤΟΣ ΣΑΜΟΝ ΕΣΩΣΕ 1824 299 35. ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ Φιλίππου Οικονόμου 305 Αφετηρία και Θεμέλιο της Ελληνικής Τέχνης 305 Η δημιουργία των δημοτικών τραγουδιών 306 Τι εκφράζουν 306 Πηγή έμπνευσης 306 Νοηματική σύλληψη, επιγραμματική διατύπωση, μελωδική επινόηση, χορευτική ευρυθμία 307 Τραγούδια για τον θάνατο 307 Πάθια και καημοί στο τραγούδι 309 Συστηματική μελέτη 309 Η θερμότητα της ανθρώπινης φωνής 310 36. ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ 311 Οι ρίζες 311 Είδη 311 Τι έκφράζουν 312 Λογοτεχνικά στοιχεία 312 Σχέση Δημοτικών τραγουδιών και Ψαλτικής 313 Σημαντικές διαφορές: Ρυθμός και Ύφος 313 Διαφορές από τον τόπο προέλευσης 314 Αρχαιότατες τεχνικές 314 Πολεμικό πνεύμα 314 Τα Κλέφτικα Τραγούδια 315 A. ΕΚΔΟΣΕΙΣ 327 37. «ΜΑΘΗΜΑΤΑΡΙΟΝ: ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ & ΜΟΥΣΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΠΟΥΔΗ» 329 Μελωδήματα επτά αιώνων εκπληκτικής ομοιογένειας 331 Περί των αργών μαθημάτων. Σύγκριση με την εικονογραφία 331 Περί των κρατημάτων. Απομίμηση της φύσεως 332 38. ΟΚΤΑΗΧΟΝ ΜΟΥΣΙΚΟΝ ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ ΚΑΡΑΚΑΤΣΑΝΗ 335 Εξαιρετικής μουσικολογικής ευαισθησίας κείμενο για τον Θρ. Στανίτσα 336 Ανοιχτοί δίαυλοι επικοινωνίας, ασχέτως εθνικότητος η θρησκείας 337 Πλούσια συλλογή με μελωδήματα από σπάνιες μουσικές εκδόσεις 337 39. ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΜΟΥΣΙΚΟΣ ΕΝΙΑΥΣΙΟΣ 339 40. ΜΟΥΣΙΚΟΝ ΜΗΝΑΙΟΝ ΙΕΡΟΘΕΟΥ ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΥ 343 Περί του 343 Δοξασταρίου 343 Σύντομον Δοξαστάριον 1820 και 1821 343 Δοξαστάριον 1835 και 1849 343 Δοξαστάριον 1857 (Μουσική Κυψέλη Στεφάνου Δομ.) 344 Δοξαστάριον 1882 (Π. Κηλτζανίδου) 344 Δοξαστάριον 1899 (Π. Βιολάκη) 344 Δοξαστάριον 1841 (Κωνσταντίνου Πρωτ.) και 1873, 1879 (Νικολάου Πρωτ.) 347 Παρεμβολές αργών μελωδικών γραμμών στα Σύντομα Δοξαστικά 347 Δοξαστάρια του 20ου αιώνος 347 Η ορθογραφία. Ο σωτήριος ρόλος της 348 Οι πολλές αναλύσεις 348 Ο τονικός ρυθμός 349 Η έκφραση ως αποτέλεσμα 349 Καινά Δοξαστικά, κενά περιεχομένου 349 Λέξεις με μέτρο 349 Ο ήχος. Πως καθορίζεται 350 Υπακούων στους κανόνες της μελοποιητικής τέχνης 350 41. ΕΙΡΜΟΛΟΓΙΟΝ ΙΩΑΝΝΟΥ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΟΥ 353 42, ΜΟΥΣΙΚΟΝ ΕΥΧΟΛΟΓΙΟΝ Γεωργίου Επαμ. Χατζηχρόνογλου 357 Γλωσσική ανεπάρκεια στην εκπαίδευση 359 Μουσικολογία εφαρμοσμένη. Όχι θεωρητική 359 43. ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Γεωργίου Ι. Χατζηθεοδώρου 361 44. ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΧΑΤΖΗΘΕΟΔΩΡΟΥ 365 Θεωρία και Πράξη στη διδασκαλία 366 Ακοή και διάνοια απαιτούμενα στη μουσική 366 45. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ – ΥΜΝΟΛΟΓΙΑΣ – ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ – ΤΥΠΙΚΟΥ 371 Ο Β/ ήχος και οι απαιτήσεις του 372 46. ΜΟΥΣΙΚΟΝ ΕΓΚΟΛΠΙΟΝ ΙΕΡΕΩΣ Δημητρίου Παναγιωτοπούλου-Κούρου 375 Τροπάρια άστοχα διασκευασμένα 376 Υποδειγματικές εκφωνήσεις Ιερέων 377 Η χρόα του κλιτού 378 47. ΟΙ ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΕΙΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΑΓΓΕΛΙΔΗ 379 Η μουσική παράδοση της Ι.Μ. Βατοπαιδίου 380 Κατ? έννοιαν ψαλτική: Πρόσχημα; 382 48. ΑΝΑΣΤΑΣΙΜΑΤΑΡΙΟΝ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΡΑΙΔΕΣΤΗΝΟΥ Β΄ 383 «Ιωάννης Πρωτοψάλτης»… Ποιος από τους τρεις; 388 Αλλοιώσεις των παλαιών κλασικών μελωδημάτων από τον Ιωάννη Βυζάντιο (1800-1866) 388 49. ΑΝΑΣΤΑΣΙΜΑΤΑΡΙΟΝ ΠΕΤΡΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥ ΕΦΕΣΙΟΥ 391 Η πρώτη έκδοση Γιατί Κορυφαία; 393 Οι αλλοιώσεις των επομένων εκδόσεων 393 Η θεολογική σημασία της μελωδικής απόδοσης των Ύμνων 393 Πατριαρχική εγκύκλιος που εγκρίνει μόνο τη Μέθοδο των Τριών Διδασκάλων 394 50. ΙΩΑΝΝΟΥ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΜΑΤΑΡΙΟΝ 397 Τα κλασικά Αναστασιματάρια 397 Μακρόχρονη διδακτική εμπειρία των εκδοτών 398 51. ΑΝΑΣΤΑΣΙΜΑΤΑΡΙΟΝ ΙΩΑΝΝΟΥ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ 401 Στάδια διδασκαλίας βυζαντινής μουσικής κατά Χρύσανθο 402 Τα σημεία ποιότητος Επισημάνσεις 402 Οι τονισμοί 403 52. «ΜΟΥΣΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΑ» ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΦΩΚΑΕΩΣ 405 …παραλείποντας το όνομα του Θ. Φωκαέως… 406 Μαθητής του Γεωργίου Κρητός, Χρυσάνθου, Γρηγορίου και Χουρμουζίου 406 53. ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΙΣΟΚΡΑΤΗΜΑΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΕΠ. ΧΑΤΖΗΧΡΟΝΟΓΛΟΥ 409 Η θεολογική σημασία της ψαλμωδίας το σημαντικότερο στο ισοκράτημα 411 E. ΠΡΟΣΩΠΑ 413 Ο ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΣΑΜΟΥ κ.κ. ΕΥΣΕΒΙΟΣ 413 54. ΕΥΚΑΡΠΙΑΣ ΑΝΤΙΔΟΣΙΣ 415 Ιερείς από τη Σάμο σε όλο τον Ελληνισμό 416 Ανασύσταση του μοναχισμού στη Σάμο 416 Ονόματα ασκητών μοναχών του παρελθόντος 417 Η Ιερά Μητρόπολις δίπλα στη νεολαία 417 Η Σχολή Βυζαντινής Μουσικής 417 Η Μακραίωνη Ψαλτική Παράδοση της Σάμου συνεχίζεται 417 Μητροπολίτες εκ Σάμου που έμειναν στην ιστορία 417 Σάμιοι Μεγάλοι Μουσικοδιδάσκαλοι 418 Μεγάλοι Σαμιώτες Πρωτοψάλτες 418 Υποχρέωση διατήρησης της Ψαλτικής παράδοσης 419 Αναζήτηση του μεταφυσικού ηχοχρώματος 420 Η αρχαία εκκλησιαστική και ψαλτική παράδοση ως μέτρο 420 Παρουσία μικρών παιδιών 421 ΙΕΡΕΙΣ 423 55. ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΤ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ 425 56. ΑΠΟΧΩΡΗΣΗ ΕΦΗΜΕΡΙΟΥ 429 Συνείδηση της ευθύνης και τόλμη αποχώρησης 430 Ασκίαστη συνεργασία 430 57. ΣΥΝΕΣΙΟΣ ΓΙΑΝΝΟΥ 433 Χαρισματούχος 433 Μέλος της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας 433 Λόγιος, Διδάσκαλος Ασκητικής βιοτής 435 Μαθητές του: Πνευματικά Αναστήματα 435 Πολυγραφώτατος στη Βυζαντινή Μουσική 436 «Ακένωτος θησαυρός …το αρχαίον μέλος της Εκκλησίας» 437 58. ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ ΔΑΝΙΗΛ ΣΤΕΦΑΝΗΣ 439 ΜΕΓΑΛΟΙ ΜΕΛΟΥΡΓΟΙ & ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΕΣ 443 59. ΠΕΤΡΟΣ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΣ 445 Αναλυτικό μουσικό σύστημα γραφής 446 Πρώτη παρασημαντική των συντόμων ειρμολογικών μελών 446 Απλούστερη και παραστατικότερη μουσική σημειογραφία 447 ?Αναγραμματισμοί 447 Μετάβαση από γένος σε γένος. Μετάδοση εικόνων και νοημάτων ανάγλυφη και παραστατική 448 Αναδίπλωση λέξεων, χρήση αρχαιοτρόπων γορθμικών και καταλλήλων φθορών 448 ?Έξοχα κρατήματα 448 Περί πολυελέων 448 Το Ύφος των μαθημάτων 449 Αποφυγή προσμίξεων με την αραβοπερσική μουσική 449 Θαυμασμός των αλλοθρήσκων 449 60. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΡΑΙΔΕΣΤΗΝΟΣ Β/ 451 Ο Αλ. Μωραιτίδης για τον Ραιδεστηνό 452 Συνδυασμός ποίησης και μελωδίας 453 Ποιητής ψάλτης 453 Απομάκρυνση από τον Πατριαρχικό ναό 454 Ελεύθερος υπέρ του δέοντος 454 Βιοποριστικές ανάγκες 454 Εκδόσεις 455 61. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Κ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ 1915-1985 457 Αναλυτική γραφή για πρωτόπειρους 459 Καθαρότητα και απλότητα των πατριαρχικών μελών 460 …καταστάλαγμα μακροχρόνιας εμπειρίας 460 Απόδοση σημείων ποιότητος και νοηματική σημασία της λέξεως 460 62. ΣΤΟΝ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟ ΣΤΑΝΙΤΣΑ 463 Υποδειγματικές ηχογραφήσεις 463 Αυθεντικός εκπρόσωπος της βυζαντινής ψαλμωδίας 464 Ψαλμωδία…εξόχως απαιτητική 465 Στάδια τελειοποίησης ψάλτου 465 Προικισμένος 465 Κοντά σε κορυφαίους 466 Χρυσανθινή γραφή …και νευματική και σημειολογική 466 Απόδοση ποικιλίας τονισμών 466 Η μελωδική καμπύλη, η ειδοποιός διαφορά των τεχνών του Βυζαντίου 467 Χαρακτηριστικά της ψαλτικής του Θ. Στανίτσα 468 Στην Ελλάδα ως Πρωτοψάλτης και Χοράρχης 468 Ηχογραφήσεις 469 Τη Υπερμάχω… 470 Του λίθου… Τον τάφον σου Σωτήρ… 471 Αναστάσιμα Ευλογητάρια 471 Αναβαθμοί 471 Αναβαθμοί 472 Καταβασίαι 472 Πασαπνοάρια 472 Χαίροις ασκητικών… Ω του παραδόξου θαύματος… 472 Την υψηλόφρονα γνώμην … 473 Κανόνες της Μ. Εβδομάδος 473 Κύριε ελέησον Μεγάλης Συναπτής 474 Τρισάγιον… Δύναμις… 474 63. ΣΤΟΝ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΗ ΓΕΩΡΓΙΟ Α. ΣΥΡΚΑ 479 Εξαιρετικός Πρωτοψάλτης και Χοράρχης από μικρή ηλικία 481 Μεγάλη Εβδομάδα μοναδικής μελωδικότητος που ερμηνεύει 482 Αποστολικά Αναγνώσματα: Άριστη εμμελής απαγγελία 482 Αργές Δοξολογίες: Τρόπος Πανηγυρικός, Ευφρόσυνος, Θριαμβικός 483 Πολυέλεος «Επί των ποταμών Βαβυλώνος» 483 Ισοκρατήματα 483 Στους ναούς των Αθηνών έναντι της πολυφωνίας… 484 Εκδηλώσεις, ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές… 485 Από τους κορυφαίους του αιώνα 486 Ακρίβεια και Ευκαμψία 486 Θαυμαστές… 486 ΣΑΜΙΟΙ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΕΣ 491 64. ΚΑΡΛΟΒΑΣΙΤΕΣ ΙΕΡΟΨΑΛΤΕΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΟΔΙΔΑΣΚΑΛΟΙ 493 Μουσικός λόγος από χορού ψαλλόμενος 493 Οι βάσεις. Οι μελωδικές καμπύλες 494 Ύφος και ήθος 494 Ακμή της Ψαλτικής στη Σάμο 494 Διδασκαλία Ψαλτικής από το 1875 495 65. ΠΕΤΡΟΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ 509 66. ΜΑΘΙΟΣ ΑΝΔΡΕΟΥ 511 67. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΙΑΝΝΟΥΤΣΟΣ 519 68. ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ 523 69. ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΛΑΤΑΝΙΩΤΗΣ 527 70. ΚΩΣΤΑΣ Π. ΓΥΦΤΟΓΙΑΝΝΗΣ 529 71. ΠΕΤΡΟΣ ΕΜΜ. ΓΙΑΝΝΟΥ 531 72. ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΣ 533 73. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΑΡΕΛΑΣ 535 74. ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΣ ΘΡΑΒΑΛΟΣ 539 75. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΒΑΡΒΟΥΝΗΣ 545 Z. ΤΟΠΟΙ & ΠΑΝΗΓΥΡΕΙΣ 547 ΣΑΜΟΣ 547 76. Ο ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΣ ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ 549 77. ΠΑΝΗΓΥΡΙΣ ΛΑΜΠΡΑ – ΙΕΡΑ ΠΑΝΔΑΙΣΙΑ 555 Ευταξίας Φροντιστήριον 559 78. Ο ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΝΔΡΟΣΟΥ 561 79. ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΥΛΑΚΙΩΝ 565 Αυστηροί κανόνες μελοποιίας και κάθε μεγάλης τέχνης 567 80. ΤΗΣ ΖΩΟΔΟΧΟΥ ΠΗΓΗΣ Η ΛΑΜΠΡΑ ΠΑΝΗΓΥΡΙΣ 569 Η προέλευση της εορτής της Ζωοδόχου Πηγής 571 81. Η ΠΑΝΗΓΥΡΙΣ ΤΗΣ ΟΣΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΜΑΡΑΘΟΚΑΜΠΟΥ 575 Η παλαιά τάξη των Πανηγύρεων 575 Οι καλοφωνικοί ειρμοί. Πότε ψάλλονται 577 Ο ρυθμός των καλοφωνικών ειρμών. Απαιτούμενα 577 Αρμονική συγχορδία υμνωδού και ισοκράτη 578 Η Ψαλτική Τέχνη στην πράξη 578 Ελληνική ιδιοφυία και Ορθόδοξη Χριστιανική Θεολογία 578 Καλοφωνικοί Ειρμοί από Μακροχρόνια Έμπειρους 578 82. ΟΙ ΜΟΝΕΣ ΤΗΣ ΣΑΜΟΥ 581 …νεαροποιείται το ενδιαφέρον του πνεύματος… ανακαινίζεται της ψυχής το νηφάλιον… 583 ΚΡΗΤΗ 593 83. ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 595 Κωνσταντινούπολις… ως υπόσταση πνευματική, ως μέγεθος οικουμενικής, πολιτιστικής παραδόσεως… 598 Οικουμενικό Πατριαρχείο… ως ομοίωμα του πάσχοντος Χριστού 599 Πατριαρχική Εγκύκλιος περί: Τρόπου ψαλμωδίας, Συμπεριφοράς ιεροψαλτών, Εγκεκριμένων εκδόσεων μουσικών βιβλίων 601 Απόλυτος Σεβασμός στην εκκλησιαστική παράδοση 601 Η προσωπική καλαισθητική αντίληψη… 602 84. ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΩΔΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 605 Διαφορά Παραλλαγής, Μετροφωνίας και Μέλους 605 Πρόγευση, προεικόνιση της άλλης ζωής 606 Η μελωδία ερμηνεύει την των λόγων διάνοιαν 606 Η δύναμις της μουσικής κατά τον Μ. Βασίλειον 607 Η μουσική προθυμοποιεί τους ραθύμους (Αγ. Ι. Χρυσόστομος) 607 Η μελωδία των ύμνων εισχωρεί στη συνείδηση 608 Η μουσική παρακαταθήκη 609 Εναρμόνιση κατά τα ευρωπαικά πρότυπα 609 Ποίηση και μουσική 609 …ουρανί φόρεμα της προσευχής… 609 85. Ο ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΣΤΗ ΣΑΜΟ 613 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 617 86. ΣΤΟΝ ΧΑΡΙΛΑΟ ΤΑΛΙΑΔΩΡΟ 619 Η σημασία της καλλιέργειας της Ψαλτικής στα παιδιά 622 Αφιερωμένος στην Ψαλτική Τέχνη 623 87. Η ΨΑΛΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 627 Η Παρουσία των Κωνσταντινουπολιτών του Πατριαρχείου 627 ΤΙ ΜΕ ΔΕΙ ΠΟΙΕΙΝ ΚΑΙ ΛΕΓΕΙΝ… 633 88. Ο ΑΓΙΟΣ ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΜΟΥΣΙΚΗ 635 Μεγάλα χαρίσματα μη αντιληπτά 635 Ευαγγέλιο – βίωμα 636 Πως ιερουργούσε 636 Ύμνοι που τον ενθουσίαζαν 636 Παρατήρηση η ενθάρρυνση με διάκριση 637 Ψαλμωδία στη φύση 637 Αποσπάσματα Αγίας Γραφής, Ψαλτηρίου, Αναβαθμών από στήθους 637 Πότε ο ψάλλων έχει χάρη Θεού 638 Πως πρέπει να τελούνται οι Ακολουθίες από τους ψάλτες 638 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 643 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΟΝΟΜΑΤΩΝ 667 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΕΙΚΟΝΩΝ 651 |